بازدید: 1

هتر است پس از اتمام هر نوشته ای، سه نوع ویرایش زیر روی آنها صورت پذیرد  تا آن متن به بهترین نحو خود درآید.

الف) ویرایش فنی

مواردی که در ویرایش فنی باید رعایت گردد می تواند شامل موارد زیر باشد:

  1. یک‌دست کردن رسم‌الخط کلمات؛

  2. اصلاح غلط‌های املایی

  3. کنترل پاراگراف‌ بندی

  4. اصلاح یا اعمال نشانه‌گذاری‌های متن

  5. یک‌دست کردن ضبط اعلام

  6. اصطلاحات، آوانگاشت آن‌ها در صورت لزوم و آوردن معادل لاتین کلمات

  7. اعمال قواعد عددنویسی، فرمول‌نویسی، اعراب‌ گذاری و اختصارهای متنی

  8. مشخص کردن حدود نقل‌قول‌ها، وارسی ارجاعات، درستی نشان مآخذ و پانوشت‌ها و یادداشت‌ها

  9. بررسی کالبدشناسی اثر، شامل تمامی نمایه‌ها، جدول‌ها، نمودارها، تصاویر، عکس‌ها، فهرست مطالب، واژه‌نامه و غیره

  10. کنترل اندازه و قلم حروف، عنوان فصل‌ها، بخش‌ها و زیربخش‌ها، سربرگ‌ها و نمونه‌خوانی.

ب) ویرایش زبانی-ساختاری

  1. رفع خطاهای دستوری، ساختاری و جمله‌بندی

  2. اصلاح انحراف از زبان معیار و یک‌دست کردن زبان نوشته

  3. ابهام‌زدایی از عبارت‌های نارسا، مبهم، متناقض، نامفهوم و عامیانه

  4. انتخاب برابرهای مناسب برای واژگان غیر فارسی

  5. حذف واژگان، تعابیر و اصطلاحات و عبارت‌های تکراری و زائد، عامیانه، ناقص، نارسا، متضاد و متناقض

  6.  کوتاه کردن جمله‌های طولانی

  7.  ساده‌سازی و روان‌سازی متن از نظر جمله‌بندی

  8.  گزینش واژگان فارسی و برابرهای مناسب.

ج) ویرایش تخصصی یا علمی یا محتوایی

  1. حذف، کاهش یا تلخیص مطالب تکراری، غیرضروری، غیرمستند، مبتذل، نامتعارف، سست و ضعیف

  2. اصلاح، تنظیم و جابه‌جایی مطالب برای انسجام و یک‌دستی نوشتار

  3. افزایش برخی نکات فراموش‌شده، جافتاده در متن یا پاورقی

  4. مقابله متن با اصل (در صورت ترجمه یا تصحیح متون کلاسیک)

  5. توضیح، یادآوری یا پیشنهاد ضروری در پاورقی که البته باید با ذکر کلمه «ویراستار» و با اجازه از نویسنده کتاب باشد.

  6. بازبینی و تصحیح مطالب نادرست، متناقض و غیرعلمی.

همان‌طور که می‌بینید، ویرایش فنی و زبانی-ساختاری را هر کسی که مطالعاتی در این زمینه و زمینه‌های مشابه داشته است، می‌تواند تا حد قابل قبولی انجام دهد اما ویرایش تخصصی یا علمی یا محتوایی، باید توسط شخصی انجام شود که از لحاظ علمی، آشنایی کاملی با موضوع نوشته داشته باشد. نکته خیلی مهمی که در نمونه‌خوانی باید به آن توجه کرد، این است که بهتر است کار نمونه‌خوانی را شخص دیگری غیر از نویسنده کتاب انجام دهد. چون بارها این مطلب را از نویسندگان مختلف شنیده‌ام که چون خودشان، نویسنده متن بوده‌اند، بعضی از جمله‌های کتاب، به جای چشم‌شان، به طور ناخودآگاه با ذهن‌شان مرور می‌شود و بنابراین بسیاری از غلط‌های تایپی کتاب را نمی‌بینند.

بدون شک، اگر هر نوشته‌ای قبل از انتشار عمومی، این سه مرحله ویرایش را پشت سر بگذارد، به نوشته‌ای تبدیل می‌شود که به چشم، ذهن، وقت و جیب خواننده احترام گذاشته است.

(Visited 4 times, 1 visits today)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *