بازدید: 0

انواع ترجمھ از دیدگاه زبان شناسان و ترجمھ شناسان
آبراھام كولي شاعر انگلیسي در قرن ھفدھم اشعار پیندار
« كلمھ بھ كلمھ » یوناني را بھ انگلیسي ترجمھ كرده است. تا آن زمان اصولاً ھمھ پاي بند بھ ترجمھ
بودند و كولي كھ این سنت را شكستھ بود سخت مورد انتقاد واقع شد . كولي در پاسخ بھ این انتقادھا
مي گوید:
ھر كسي شعرھاي پیندار را كلمھ بھ كلمھ ترجمھ كند بدان مي ماند كھ دیوانھ اي سخن دیوانھ اي را نقل
كرده باشد. بنابراین در ترجمھ آثار او ، من آنچھ را خواستھ ام بھ متن افزوده ام و آنچھ را كھ زاید
دانستھ ام حذف كرده ام.
درایدن شاعر انگلیسي ھم عصر كولي در نقد ترجمھ كولي، دست بھ تقسیم بندي انواع ترجمھ مي زند
و ترجمھ كولي را در یكي از این دستھ ھا قرار مي دھد و آن را ترجمھ جعلي و ساختگي مي نامد. درایدن
ترجمھ را بر سھ قسم مي داند
Metaphrase -١
كلمھ در برابر كلمھ و عبارت در برابر عبارت قرار مي گیرد بنابراین فقط صورت حفظ مي شود
Paraphrase -٢
ترجمھ اي كھ مترجم مفھوم اصلي متن را در نظر دارد و براي رساندن این مفھوم گاه تفسیرھایي بر آن
مي افزاید . بنابراین مفھوم حفظ مي شود اما صورت نھ
Imitation -٣
آنھم بھ گونھ اي « روح كلي مطلب » مترجم نھ بھ كلمھ وفادار است و نھ بھ مفھوم، بلكھ فقط براي حفظ
كھ خود در یافتھ، ھرگونھ تصرفي در متن بھ عمل مي آورد و ترجمھ كولي از این دستھ است.
پس از درایدن ، زبانشناسان معاصر تقسیم بندي ھایي از انواع ترجمھ بھ عمل آورده اند.
كتفورد ترجمھ را جایگزیني مواد متني زبان مبدأ با مواد متني معادل از زبان مقصد مي داند اما از این
جایگزیني ھمیشھ یك ترجمھ خوب حاصل نمي شود زیرا یك ترجمھ بھ نظام ھاي زبان مبدأ و مقصد،

ھدف مترجم از ترجمھ متن، مخاطب یا خواننده متن و نوع سبك و سیاق متن مورد ترجمھ بستگي دارد
و انتخاب یك ترجمھ از میان ترجمھ ھاي مختلف نیز باید با در نظر گرفتن این عوامل صورت گیرد.
از نظر میزان ترجمھ بھ دو گروه کامل و نسبی تقسیم می شود.
در ترجمھ كامل، كلیة عناصر متن مبدأ بدون استثناء با عناصر زبان مقصد جایگزین مي گردد ولي در
ترجمھ غیر كامل قسمتي از متن زبان مبدأ جایگزین نشده باقي مي ماند و بھ ھمان صورت اصلي
نوشتھ مي شود. براي مثال وقتي یك متن گرامر انگلیسي را بھ فارسي ترجمھ مي كنیم گاھي اصطلاحات
دستوري و مثالھاي آن را بھ صورت انگلیسي (جایگزین نشده) مي نویسیم.
درترجمھ نسبی جایگزیني در سطحی محدود اعمال مي شود. بھ نمونھ زیر توجھ كنید.
The fibroma is a tumor that often arises in the gastrointestinal tract.
فیبروما نوعي تومور است كھ اغلب در لولھ گوارش ظاھر مي شود .
در اینجا واژه ھاي مشخص شده تنھا از نظر رسم الخط و تا حدودي تلفظ دچار دگرگوني شد هاند و بھ
طور كامل با واژه ھاي معادل در زبان مقصد جایگزین نشد هاند و بنابراین در ھمھ سطوح جایگزیني
اعمال نشده است.
ترجمھ از نظر ردیف
(rank ) ساختمان زباني بھ سھ دستھ
آزاد (free )
و (rank– bound ) تحت الفظي
(literal ) وابستھ بھ ردیف
تقسیم مي شود.

منظور از ردیف، ردیف ھاي سلسلھ مراتبي است كھ عناصر ساختماني زبان در چھارچوب متن در آنھا
آرایش مي یابند. در این سلسلھ مراتب، عناصر ھر ردیف از یك یا چند عنصرمافوق خود تشكیل مي یابند.
است. « متن » و بالاترین ردیف « كلمھ » پائین ترین ردیف
كلمھ / واژه word
گروه / عبارت group/phrase

ترجمھ آزاد: در ترجمھ آزاد، مترجم پیام متن مبدأ را صرف نظر از آرایش ردیفي زبان مبدأ بھ صورت
آزاد در چھارچوب زبان مقصد ترجمھ مي كند. آنچھ در این ترجمھ معیار و ملاك قرار مي گیرد پیام ،
مفھوم و منظور متن مبدأ مي باشد و نھ نوع كلمات ، تعداد كلمھ ھا و جملھ ھا و غیره. بنابراین در
ترجمھ آزاد، متن ترجمھ شده ممكن است از نظر تعداد كلمات و جملھ ھا و عبارات با متن مبدأ برابر
بدون توجھ بھ نوع و تعداد و معني كلمات « خداحافظ » نباشد. براي مثال عبارت فارسي
Good – bye : ترجمھ مي شود
« دست شما درد نكند » و عبارت
«thank you » : ترجمھ مي شود
ترجمة وابستھ بھ ردیف: در این نوع ترجمھ، مترجم آرایش ردیفي متن مبدأ را حفظ مي كند و كلمھ را
بھ كلمھ، عبارت را بھ عبارت، و جملھ را بھ جملھ ترجمھ مي كند. این نوع ترجمھ را اصطلاحاً ترجمھ
كلمھ بھ كلمھ
واژه خداحافظ بھ صورت « كلمھ بھ كلمھ » نیز مي نامند. براي مثال ترجمھ
(God protector )
در مي آید كھ از نظر مفھومي ترجمھ مناسبي نیست. البتھ ترجمھ وابستھ بھ ردیف ( كلمھ بھ كلمھ)
ھمیشھ منجر بھ پیدایش ترجمھ نامقبول نمي شود.
ترجمھ تحت الفظي: در این نوع ترجمھ، مترجم تا حدودي كلمھ بھ كلمھ عمل مي نماید ولي گاھي براي
بھتر رساندن پیام، كلمات یا عناصري را بھ زبان مقصد مي افزاید. براي نمونھ مي توان گفت ترجمھ
در انگلیسي مي شود « خداحافظ » تحت الفظي عبارت
God protect you
انواع ترجمھ از نظر پیتر نیومارك
وترجمھ نیومارك( ١٩٨١ ) در بحث از انواع ترجمھ ، بھ دو نوع ترجمھ اشاره مي كند؛ ترجمھ معنایي
« ترجمھ آزاد « و « كلمھ بھ كلمھ » وترجمھ پیامي كھ مي توان آنھا را تا حدودي بھ ترتیب با ترجمھ
كت فورد مطابقت داد. در اینجا بھ نقل گفتھ ھاي نیومارك در مورد این دو نوع ترجمھ مي پردازیم.

(Visited 3 times, 1 visits today)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *